Stadswandelingen Utrecht
Bekijk Utrecht met een stadsgids
Aanbod stadswandelingen

Kerken in Utrecht

Vanaf de 7e eeuw heeft Utrecht kerken. De monnik Willibrord werd de eerste bisschop van de Friezen. Hij bouwde de eerste kerken op de plaats van het oude Romeinse castellum. Vanaf toen kwamen er steeds meer kerken en kloosters in de stad. Vlak voordat de Reformatie in 1580 plaatsvond telde Utrecht negen kerken en dertig kloosters. Die hadden vaak ook weer kerken en kapellen. Je kon eigenlijk drie soorten kerken onderscheiden

Kloosterkerken

De eerste kerken in Utrecht waren kloosterkerken. Bij zo’n kloosterkerk zat vaak een school waar geestelijken werden opgeleid. In meeste kloosters leefden de monniken volgens de kloostergeloften van Benedictus: Gelofte van trouw (gehoorzaamheid), kuisheid (zuiverheid) en armoede. In Utrecht bestonden dertig van dit soort kloosters. Een aantal van deze kloosters zijn deels blijven bestaan maar hebben inmiddels een andere functie gekregen. Ook kom je veel kloosters tegen in straatnamen.


Welke kloostergebouwen zijn er nog?

  • Agnietenklooster: Nu het Centraal Museum
  • Catharijne Convent: Dit is nu een museum voor religieuze geschiedenis.
  • Minrebroederklooster: Juridische faculteit van de Universiteit van Utrecht
  • Regulierenklooster: Fans van popmuziek kennen dit gebouw goed. Jarenlang zat hier Tivoli, nu is het Kytopia.

Welke straatnamen kom je tegen?

  • Minrebroederstraat
  • Predikherenstraat
  • Jeruzalemstraat
  • Brigittenstraat
  • Wittevrouwenstraat

Kapittelkerken

kerken in Utrecht

Een kanunnik in de pandhof van de Dom

Kapittelkerken waren kerken voor seculiere geestelijken ook wel kanunniken genoemd. Dit waren kerken voor de rijke geestelijken. Dit waren vaak de zonen van de adel. Zij legden wel de gelofte van trouw en kuisheid af, maar niet die van armoede. Dit betekende dat zij in grote huizen op het terrein rondom de kapittelkerk mochten wonen. Van de vijf kapittelkerken die Utrecht ooit had, zijn er nog twee bewaard gebleven. Dit zijn de Janskerk en de Pieterskerk.

Parochiekerken

Deze kerken waren bedoeld voor de gewone burgers van Utrecht. Ze gingen hier naar de mis, ze kwamen er voor de gezelligheid en ze handelden er. Daarnaast was dit ook de plaats om kinderen te dopen, huwelijken te voltrekken en mensen te begraven. In Utrecht zijn nog vier middeleeuwse parochiekerken:

  • De Buurkerk was de eerste parochiekerk. Naast het Romeinse fort kwam een kampdorp (vicus) te liggen waar de gezinnen van de Romeinse soldaten woonden, maar ook de eerste handelaren. Later ontwikkelde de handelsplaats Utrecht zich rondom alle kerken en kloosters. Dit oudste deel van de stad, waar steeds meer mensen kwamen wonen, heette Stathe (haven, oever). In deze kerk zit nu museum Speelklok.
  • Nicolaaskerk
  • De Jacobikerk was de grootste parochiekerk van Utrecht. Deze kerk is gewijd aan Jacobus de Meerdere. Dit betekent dat de kerk nu nog steeds bezocht wordt door pelgrims die naar Santiago de Compostela reizen.
  • De Geertekerk stond eerst buiten de stadsmuur. Hij is afgebroken en binnen de stadsmuren opnieuw opgebouwd.

Maak nu een afspraak!

Direct persoonlijk contact